Teikneseriar

Framsida | Nynorske teikneseriar | Lær å laga teikneseriar | Opplegg og lærarressursar | Om vevstaden

Kompetansemål

Her har me samla nokre kompetansemål frå læreplanen i norsk (merkte med kursiv) der det kan høva å arbeida med teikneseriar. Til kvart mål har me teke med døme på moglege arbeidsmåtar.

Etter 2. årssteget

«eleven skal kunne samtale om hvordan ord og bilde virker sammen i bildebøker og andre bildemedier»

Teikneserien «Bjørnen og reven» er ein fin tekst å nytta som utgangspunkt for ein samtale om samspelet mellom ord og bilete. I den teikneserien vert noko sagt av skrifta og noko av bileta, og det er gjennom kombinasjonen av dei to at den fulle forteljinga stig fram.

Etter 4. årssteget

«eleven skal kunne lage tekster som kombinerer ord, lyd og bilde, med og uten digitale verktøy»

Elevane kan få i oppgåve å laga sine eigne teikneseriar, til dømes ved å gjera eit nynorsk dikt (eller ein songtekst) om til ein teikneserie. Sjå undervisningsopplegget Frå dikt til teikneserie.

«eleven skal kunne samtale om innhold og form i sammensatte tekster»

Teikneserien «Bjørnen og reven» er ein fin tekst å nytta som utgangspunkt for ein samtale om samspelet mellom ord og bilete. I den teikneserien vert noko sagt av skrifta og noko av bileta, og det er gjennom kombinasjonen av dei to at den fulle forteljinga stig fram.

Etter 7. årssteget

«eleven skal kunne presentere egne tolkninger av personer, handling og tema i et variert utvalg av barne- og ungdomslitteratur på bokmål og nynorsk og i oversettelse fra samisk»

I undervisningsopplegget Frå dikt til teikneserie får elevane i oppgåve å tolka eit nynorsk dikt ved å laga ein eisides teikneserie.

«eleven skal kunne eksperimentere med skriving av enkle tekster på sidemål»

I undervisningsopplegget Tekst i bobler vert nynorsk tekstskaping kombinert med samansette tekstar. Elevane får ulike teikneseriar der teksten i originalboblene er retusjert bort. Oppgåva til elevane er å laga ei meiningsfull forteljing ved å skriva inn ny tekst på nynorsk. Opplegget er dokumentert på film.
Last ned teikneseriesider med tomme snakkebobler (PDF)

«eleven skal kunne forstå og tolke opplysninger fra flere uttrykksformer i en sammensatt tekst»

Teikneserien «Bjørnen og reven» er ein fin tekst å nytta som utgangspunkt for ein samtale om kombinasjon av fleire uttrykksformer. I den teikneserien vert noko sagt av skrifta og noko av bileta, og det er gjennom kombinasjonen av dei to at den fulle forteljinga stig fram.

Etter 10. årssteget

«eleven skal kunne beskrive samspillet mellom estetiske virkemidler i sammensatte tekster, og reflektere over hvordan vi påvirkes av lyd, språk og bilder»

Kva du kan gjere med ein teikneserie … og Tommelfingerreglar kan vera gode utgangspunkt for å læra elevane om ulike verkemiddel i teikneseriar. Etter at elevane har lært om verkemiddel kan dei få i oppgåve å finna og analysera verkemiddel i ein teikneserie.

Etter Vg1 – studieførebuande utdanningsprogram og etter Vg2 – yrkesfaglege utdanningsprogram

«eleven skal kunne bruke ulike estetiske uttrykksformer i sammensatte tekster»

Elevane kan få i oppgåve å tolka ein tekst gjennom å laga ein teikneserie av han. Legg gjerne vekt på at dei, for å få til å laga ei god teikneserietolking, må arbeida med å finna ut kva dei tykkjer er kjernen i originalteksten. Teksten Ein teikneserie blir fødd kan vera til hjelp for elevane i arbeidet med å laga manus til teikneserien sin.

Etter Vg3 – studieførebuande utdanningsprogram og etter påbygging til generell studiekompetanse – yrkesfaglege utdanningsprogram

«eleven skal kunne tolke og vurdere komplekse sammensatte tekster»

Elevane kan få i oppgåve å sjå på teikneseriar som er laga med utgangspunkt i andre tekstar, til dømes «Song til ein orm» (tufta på eit dikt av Tor Jonsson) eller Dante (tufta på Den guddommelege komedie). Dei kan sjå på samspelet mellom teikningane og verbalteksten, kva teikningane tilfører og korleis teikningane påverkar tolkinga av originalteksten.
Undervisningsopplegg om «Song til ein orm»

Eit anna alternativ kan vera å la elevane sjå på filmatiseringar av teikneseriar, noko som kan opna for refleksjonar kring likskapar og ulikskapar mellom filmmediet og teikneseriemediet (jf. teksten Kva er ein teikneserie?).

Læreplanen

I føremålet til norskfaget står det mellom anna: «Faget bygger på et tekstbegrep som inkluderer muntlige, skriftlige og sammensatte tekster, der skrift, lyd og bilder spiller sammen. Elevene skal lære å orientere seg i mangfoldet av tekster, og faget skal gi rom for både opplevelse og refleksjon.»

 

Denne vevsida er utvikla av Nynorsksenteret.